Eten en drinken speelt een zeer grote rol in ons dagelijks leven. Voeding zorgt er niet alleen voor dat we voldoende energie hebben voor onze dagelijkse activiteiten. Voeding speelt ook een grote rol bij een groot aantal belangrijke processen in ons lichaam. Eén van die processen is de genezing van wonden. Dit proces en de relatie met voeding zal hier wat verder worden toegelicht.

 

Welke voedingsstoffen zijn belangrijk bij de genezing van wonden? Het zijn er een heleboel, te denken valt aan eiwitten die bouwstoffen aanleveren, vet en koolhydraten die het proces van energie kunnen voorzien. Maar ook vitamines en mineralen zoals vitamine A, B, C, E en K, ijzer, koper en zink. Belangrijk is dat deze stoffen in de juiste hoeveelheid worden aangeleverd. Uit meerdere onderzoeken blijkt dat een slechte voedingsinname en een laag lichaamsgewicht geassocieerd zijn met een slechte en langzame wondgenezing. In de thuissituatie en in het ziekenhuis verkeerd ongeveer 25% van de ouderen in een slechte voedingstoestand. In het verpleeghuis is dat ongeveer 15%.

 

Bij een patiënt met wonden is er dus extra aandacht nodig voor voeding. Hierbij zijn verschillende factoren zoals geslacht, leeftijd, gewicht en de staat van de wond van belang. Om een voorbeeld te geven gaan we naar de eiwitbehoefte kijken voor een vrouwelijke patiënt met (ernstige) wonden, met een leeftijd van 80 jaar en een lichaamsgewicht van ongeveer 65 kg. De eiwitbehoefte ligt bij ernstige wonden op 1,5-1,7 gram per kg lichaamsgewicht. Dat betekent dat deze patiënt dagelijks zo’n 97 tot 110 gram eiwit binnen moet krijgen om de wondgenezing te bevorderen. Volgens de richtlijn van het voedingscentrum zou een gezonde vrouw van 80 jaar dagelijks 70-80 gram eiwit binnen moeten krijgen. De patiënt met ernstige wonden moet dus extra eten om aan 97-110 gram eiwit te komen. Als we gaan kijken welke producten eiwitten bevatten en met name de hoeveelheid eiwit die deze producten leveren, valt dat eigenlijk wat tegen. Eén glas melk bevat slechts vijf gram eiwit. Eén eitje maar zes gram en een portie kaas voor één boterham bevat ook maar vijf gram eiwit. Vlees en vis bevatten over het algemeen wel iets meer zo’n 20 tot 30 gram per portie.

 

Vaak wordt gezien dat wanneer er sprake is van ziekte en/of pijn de eetlust (sterk) verminderd. In die situatie is het moeilijk om aan de gewone hoeveelheden voeding die het Voedingscentrum voorschrijft te komen. En is het bijna helemaal onmogelijk voor de patiënt om extra te eten. Daarnaast kwam al eerder naar voren dat zo’n 15-25% van de ouderen in een slechte voedingstoestand verkeerd. Dit alles heeft invloed op de wondgenezing en ook op de kwaliteit van leven. In veel situaties kan een diëtist helpen door de patiënt te informeren en te adviseren. Daarnaast beschikt de diëtist over de mogelijkheid om medische voeding aan te vragen om zo de voedingstoestand te verbeteren en te optimaliseren.